Niedziela Ogólnopolska nr 40/2009
POD OPIEKĄ ŚW. RAFAŁA ARCHANIOŁA
27 września br. Ośrodek Rehabilitacyjno – Edukacyjny dla Dzieci i Młodzieży Niepełnosprawnej pw. św. Rafała Archanioła w Rusinowicach obchodzi 15-lecie istnienia. Choć znajduje się na terenie diecezji gliwickiej, w pobliżu Lublińca, znany jest w całej Polsce. Nie ma bowiem zakątka naszego kraju, skąd w ciągu minionych lat nie przybyłyby do Ośrodka dzieci z porażeniem mózgowym, zespołem Downa, przepukliną oponowo-rdzeniową, dystrofią mięśniową itp.
Nierzadko dane schorzenie jest sprzężone z innymi niesprawnościami - z upośledzeniem umysłowym różnego stopnia, z głuchotą, ślepotą, napadami padaczkowymi. Tu jednak nie dzieli się dzieci na mniej lub bardziej chore, dla wszystkich Ośrodek staje się na czas turnusu rodzinnym domem, wszystkie dzieci znajdują tu troskliwą opiekę fachowego personelu medycznego. Jednorazowo Ośrodek może przyjąć 150 osób: 75 niepełnosprawnych i tyleż samo opiekunów. Średni czas trwania turnusu wynosi 21 dni, w zależności od potrzeb dziecka niepełnosprawnego.
Rodzinna wioska
Zbudowany w latach 1990 – 1994 z inicjatywy ks. biskupa Czesława Domina, ówczesnego Przewodniczącego Komisji Charytatywnej Episkopatu Polski, Ośrodek tworzą 3 parterowe pawilony pobytowe, połączone z zapleczem rehabilitacyjnym, medycznym i gospodarczo administracyjnym. Całość budowli jest na jednym poziomie bez przeszkód architektonicznych. Fundusze na budowę Ośrodka przekazała Wspólna Komisja ds. Pomocy Humanitarnej przy Ambasadzie USA w Warszawie, a całkowitego wyposażenia Ośrodka oraz kaplicy Św. Rafała Archanioła dokonano dzięki pomocy finansowej Jana Pawła II, Caritas Polska, Caritas Diecezji Gliwickiej, Episkopatu Italii i wielu indywidualnych ofiarodawców.
Od początku budował i kieruje placówką ks. prałat Franciszek Balion. To z jego inicjatywy, a także z podpowiedzi ks. bp. Jana Wieczorka, ordynariusza diecezji gliwickiej, Ośrodek stale rozbudowuje się (został tak zaprojektowany, że można go rozbudowywać wszerz, przyłączać coraz to nowe pawilony, na co pozwalają własny generator prądu, sieć ciepłownicza, studnia głębinowa oraz biologiczna oczyszczalnia ścieków). M.in. w roku 2000. powstał Dom Opiekuna, w którym znajduje się 30 dwuosobowych pokoi z łazienką i przedpokojem oraz duża sala wykładowa, mogąca pomieścić jednocześnie ponad 100 osób. W 2002 r. z elementów papieskiego ołtarza w Gliwicach wybudowano na placu za Ośrodkiem amfiteatr, przeznaczony na festyny oraz okolicznościowe koncerty. Jest tam również plac zabaw, boiska sportowe, ścieżki spacerowe. Wielkim osiągnięciem było zorganizowanie w Ośrodku hipoterapii z halą do prowadzenia zajęć w zimie oraz infoterapii z 4 stanowiskami komputerowymi. Ostatnim nabytkiem, z 2008 r., jest „Grota Solna”, miejsce do inhalacji i relaksu.
Z innych wydarzeń trzeba wspomnieć, że we wrześniu 2001 r. Ośrodek gościł Księży Dyrektorów Diecezjalnych Caritas z całej Polski - prezentując możliwości leczenia i rehabilitacji niepełnosprawnych zachęcając do współpracy na rzecz niepełnosprawnych dzieci, szczególnie z rodzin uboższych i biednych. Natomiast w kwietniu 2002 r. na terenie Ośrodka Caritas Polska zorganizowała międzynarodową konferencję Caritas Internationalis na temat „Tożsamość Caritas”. Goście z całego świata mieli okazję zobaczyć z bliska rehabilitację niepełnosprawnych oraz edukację ich rodziców.
Rodzinna rehabilitacja
Każdy młody pacjent (od 3-18 roku życia) przebywa w Ośrodka przez trzy tygodnie ze swoim rodzicem bądź opiekunem. Obecność osoby bliskiej zapewnia choremu poczucie bezpieczeństwa, sprzyja szybkiej aklimatyzacji do warunków ośrodkowych i czyni rehabilitację skuteczniejszą. Dziecko w takim otoczeniu znacznie szybciej nawiązuje kontakt i wykazuje chęć współpracy z rehabilitantem.
W czasie pobytu w Ośrodku niepełnosprawni korzystają z całej gamy zabiegów rehabilitacyjnych: z kinezyterapii, termoterapii, laseroterapii, krioterapii, elektroterapii, magnetostymulacji, hydroterapii, infoterapii, hipoterapii oraz masażu. Mają również możliwość korzystania z sali gimnastycznej, gabinetów ćwiczeń indywidualnych, mini siłowni, sali bloczkowej i mobilnej. Zajęcia gimnastyczne wspomagane są zabiegami na basenie.
Jak z tego widać, wachlarz zabiegów jest bardzo bogaty, dlatego rehabilitacja okazuje się bardzo skuteczna, a prowadzona systematycznie przynosi u niepełnosprawnych pacjentów oczekiwane owoce. Efekty rehabilitacyjne wspomaga i kontynuuje terapia zajęciowa, która spełnia szereg funkcji edukacyjnych poprzez proponowane zajęcia manualne, chwytno-manipulacyjne, gry, loteryjki obrazkowe, zabawki edukacyjne. Terapia zajęciowa uczy także kontaktów z innymi niepełnosprawnymi oraz opiekunami.
Rodzice uczestnicząc wraz z dzieckiem w zajęciach rehabilitacyjno-terapeutycznych, poznają sposoby i metody pracy umożliwiające im kontynuowanie rehabilitacji w warunkach domowych. Dla rodziców w czasie trwania turnusu organizowane są specjalne wykłady, pogadanki edukacyjne, pokazy sprzętu, filmy pogłębiające ich wiedzę, o różnych metodach rehabilitacji. Jak mówi ks. prałat Franciszek Balion, pensjonariusze w Ośrodku przeżywają dodatkowo swoiste „rekolekcje” i „rehabilitację serca”, poprzez wzajemne, bezinteresowne świadczenie sobie miłości i dobroci, zainteresowanie i otwarcie na drugiego człowieka i jego potrzeby, bezwarunkową akceptację niezależnie od stopnia niepełnosprawności. Taka postawa staje się czymś oczywistym nie tylko dla pracowników Ośrodka - księży, sióstr zakonnych, pracowników świeckich - ale dla każdego podopiecznego, a wszelkie wysiłki budowania jednej ośrodkowej rodziny dzieci Bożych podczas Mszy św., nabożeństw, adoracji Najświętszego Sakramentu, katechez, przynoszą oczekiwane rezultaty.
Patronalne święto
Co roku w ostatnią niedzielę września odbywa się w Ośrodku uroczystość patronalna ku czci Św. Rafała Archanioła. Z tej okazji ks. bp Jan Wieczorek sprawuje uroczystą Mszę św., organizowany jest okolicznościowy festyn integracyjny z udziałem niepełnosprawnych i ich rodziców oraz mieszkańców Rusinowic i okolic. Ośrodkowe festyny często uświetniają koncerty wybitnych gwiazd polskiej estrady, m.in. występowali: Eleni, Krzysztof Krawczyk, Ryszard Rynkowski, Mieczysław Szcześniak, Universe, Arka Noego, Zespół Pieśni i Tańca „Śląsk”.
W tym roku, 6 czerwca, z okazji 15–lecia działalności Ośrodka odbyła się IX Powiatowa Spartakiada i IX Śląska Olimpiada Niepełnosprawnych. Tego dnia w Ośrodku podniesiono flagę i zapalono znicz olimpijski, odegrano hymn i przyjęto ślubowanie olimpijczyków. Towarzyszyło temu wypuszczenie gołębi i balonów oraz salwa armatnia. W konkurencjach sportowych odbyły się zawody na basenie, zawody na koniu, rozgrywki tenisa stołowego, bieg sprinterski, rzut woreczkiem do tarczy, rzut piłką lekarską, tor przeszkód, sztafeta na bieżni, pchniecie kulą, strzały na bramkę, rzut w szachownicę, rzut piłką do kosza… Olimpiadę uświetniły występy zespołów tanecznych.
Nie jest przesadą nazywanie Ośrodka domem, ponieważ ma on rzeczywiście charakter rodzinny. Także rodzice lub opiekunowie przygotowują się tu do fachowej rehabilitacji domowej. Przecież to oni są pierwszymi „rehabilitantami” swojego dziecka. Stąd fachowa edukacja, a także pomoc rodzicom w emocjonalnym zaakceptowaniu swego dziecka takim jakie ono jest, to niezwykle ważne zadanie Ośrodka w Rusinowicach. Jak o tym mówi ks. dyrektor Franciszek Balion, „tego typu rehabilitacja jest czymś zupełnie nowym nie tylko w naszym kraju, ale w skali Europy Środkowo-Wschodniej. Poza oczywistymi, pozytywnymi owocami pobytu dzieci niepełnosprawnych w Ośrodku w Rusinowicach, pomagamy również ich opiekunom zrozumieć istotę schorzenia dziecka, a przez wskazanie prawidłowych postaw i zachowań, w dużym stopniu pomniejszamy skutki choroby i kalectwa”.
Dodam, że problem tylko w tym, że obecnie liczba oczekujących wynosi ponad 2 tys., a średni czas oczekiwania to 18 miesięcy. Dla zainteresowanych podaję adres Ośrodka:
Ośrodek Rehabilitacyjno-Edukacyjny dla Dzieci i Młodzieży Niepełnosprawnej p.w. Św .Rafała Archanioła,
Rusinowice, ul. Zielona 23,
42-700 LUBLINIEC,
tel.034/3570523, 3570524; fax:034/3570553;
e-mail: osrodek@ rusinowice.nazwa.pl,
rusinowice@kuria.gliwice.pl
Czesław Ryszka
